HEDO Name

  

  

Home

About Us
Projects
International Relation
Ethnic Groups
How You Can Help
Contact Us

15th ANNIVERSARY OF HEDO FOUNDATION

IMPLEMENTED PROJECTS

UNDCP Country Office - Vietnam
British Embassy in Hanoi
Huron University - London
The British Council Vietnam
WWF Indochina Programme
Vietnamese Students in Huron University London

Google

my kin v dy ch dn tc

v d n dy ch thi Sn la

 

Bi Th Ngc Dip - o Nam Sn

Trung tm Gio dc dn tc

 

1. Bt u t ngn ng, t duy v vn ho dn tc:

 

Ngn ng trc ht l mt trong nhng h thng k hiu c o, l phng tin c bn v quan trng nht ca vic giao tip gia cc thnh vin trong cng ng ngi v cng l phng tin pht trin ca t duy, truyn t cc truyn thng vn ho - lch s t th h ny qua th h khc. Gio trnh Ngn ng hc i cng ca Ferdinand De Saussure v nhiu cng trnh ca nhiu nh ngn ng hc sau Saussure cho ta cch hiu y. V nh vy, ni n ngn ng, ch t l ni n cc quan h ngn ng v cng ng ngi, ngn ng v t duy, ngn ng v vn ho.

 

1.1. Vit Nam, c 54 dn tc, mi dn tc ng vi mt ngn ng. Ngi Ty ni ting Ty, ngi Thi ni ting Thi, ngi Jrai ni ting Jrai, dn tc no ni ting dn tc . Cc dn tc trong quc gia Vit Nam c ting ni chung, ting ph thng l ting Vit. C th ni, ting ni l mt ti sn v cng qu bu, khng th tnh bng bc trng hay vng rng. Trong mt quc gia a ngn ng nh th ting m l im ngi sng, im ban u cho mi con ngi, gip con ngi suy ngh lnh hi cc tri thc vn ln lm ch bn thn mnh. y l cha k n mi th ting c mt bn sc ring lm phong ph sinh ng v a dng cho bc tranh ngn ng chung ca quc gia Vit Nam.

 

1.2. Trong phm vi tham lun ny chng ti cha c dp trnh by mi quan h ngn ng v t duy. Ch xin trch ra y kin ca Saussure thy c vai tr ca gio dc ngn ng i vi vic pht trin t duy cho hc sinh: V phng din tm l, nu tru tng ho s th hin ra bng t ng, t duy ca chng ta ch l mt khi v hnh th v khng tch bch... Xt v bn thn n, t duy ta h nh m tinh vn trong khng c g c phn gii mt cch tt nhin. Khng lm g c nhng nim c xc lp t trc, v khng c g tch bit, trc khi ngn ng xut hin.

 

Chng ti xin c nhn mnh, lm r: ngn ng v t duy khng phi l mt. T duy phi da vo ngn ng nh hnh v pht trin. Gio dc ngn ng trong nh trng chnh l s tip sc cho pht trin t duy, khai thng tr lc cho hc sinh.

 

1.3. Ngn ng l mt thnh t ca vn ho nm trong lnh vc vn ho tinh thn, nhng ngn ng nn c coi l mt thnh t quan trng c vai tr thc y cc thnh t vn ho khc. Bi v, ngn ng c vai tr truyn b v ghi li vn ho. c bit quan trng l cc vn bn vit. Vn bn vit l phng tin gii thiu cho chng ta nhng trm tch vn ho d vng, xa xi nh v cn hn cc di vt vn ho khai qut c. Chnh v th m ngy nay chng ta c th thy c trnh pht trin, c im tm l, tm t tnh cm v c nhng nt v tp tc tc ngi qua cc ngn bn Xng ch xon xao, Tn ch xit xng (Thi), Ting ht lm du (Hmng), Khm hi (Ty - Nng), m San ( ), Xinh Nh (Jrai). Ngc li, vn ho pht trin to thnh mnh t cho ngn ng ny lc, sinh si.

 

2. Dy ngn ng trong nh trng:

 

2.1. Gio dc ngn ng hay hp hn l dy ngn ng trong nh trng khng ch nhm vo vic cung cp mt lng tri thc v ting v rn luyn cc k nng nghe, ni, c, vit ngi hc tng cng cht lng giao tip trong cng ng m cn phi nhm ti mc tiu dy lm ngi, bi dng nhn cch. Qua cc ngn bn hc hc sinh c bi dng mt th gii quan, mt nhn sinh quan ng n, bit hng thin, bit t ho, gn gi v lm giu ting ni, vn ho ca dn tc mnh, bit gii thiu vn ho ca dn tc mnh ra ngoi phm vi cng ng.

 

2.2. Dy ngn ng trong nh trng tc l dy ting ni v ch vit hay ni cch khc l dy cc em giao tip bng li v giao tip bng vn bn thng qua k t. Chng ti quan nim dy ting tc l dy ting ni v ch vit. V ni dung chng trnh ging dy, du l dy ting m cng cn c hot ng dy ni bi v tr khng th lnh hi c li ni vit nu nh chng khng nm c li ni ming. (Nazarp)

 

Tuy nhin, dy ch ht sc quan trng. Bi v, ci mi nht trong cuc i hc tp ca hc sinh trc ht l c hc ch. Thm na, ch vit c chc nng p ng vi mt kch thch t nht nh, mt cch tnh ti m bo s lnh hi trn vn, r rng cc ni dung cn truyn t v nu bt mt logic ca cc ni dung.

 

Trong nhiu nm qua, nhiu ngn ng dn tc khng c a vo dy trong nh trng. C nhiu nguyn nhn trong c nguyn nhn ngn ng cha c hoc mt ch vit m chng ta cha c iu kin xy dng. Ch vit khng n thun l k t kh cng, v hn m cn dnh dng n tm linh, tnh cm. Chnh v th mt s mu t rt xa xa, rt phc tp vn mc nhin tn ti. Ch Thi c, ch Chm c, ch Khme l my v d.

 

2.3. Dy ngn ng trong nh trng trong c dy ngn ng dn tc, cn nhn mnh l dy ngn ng vn ho. Ni mt cch khc ngn ng c a vo ging dy trong nh trng phi l ngn ng c chun ho, phc v cho tt c cc lnh vc giao tip gia ngi vi ngi, gi vai tr to ln trong vic hnh thnh v pht trin t duy, pht trin tm l, tr tu v ton b cc hot ng tinh thn ca con ngi.

 

Ngn ng vn ho thng c ghi li trong cc tc phm vn chng. Tic thay, hin nay, cc nh vn dn tc phn nhiu sng tc bng ting Vit. Vn chng dn tc ghi li bng k t dn tc cn rt him hoi. Chnh v th ngn ng trong sch gio khoa dy ting dn tc cha vn ti yu cu ca ngn ng vn ho.

 

Cng trong tnh trng chung, trong sch gio khoa dy ting dn tc hin nay vic tch hp, phn nh cc tri thc vn ho vt cht, vn ho tinh thn cn rt m nht. Nhiu tp tc truyn thng tt p ng gi l tinh hoa vn ho dn tc khng c a vo ging dy qua sch gio khoa dy ting. y l mt thit thi ln cho hc sinh dn tc.

 

3. D n dy hc ch Thi Sn La:

 

D n dy hc ch Thi Sn La ca t chc HEDO tin hnh c 4 nm. Chng ti xem y l mt vic lm thit thc trin khai ch trng dy ch dn tc trong nh trng ca Nh nc ta ng thi p ng c lng mong mi ca ng bo Thi. Trong giai on u (3 nm) ting Thi c hc nh mt chuyn ng. Tc l ting Thi c hc mt cch tch cc, trit hn so vi vic dy ting dn tc vi t cch l mt b mn. Gi thit vic hc ting m mt cch chu o, cht lng s c kh nng to cho vic hc ngn ng th hai ang c thc t nhiu nc chng minh.

 

Chng ti xem vic lm ca d n l mt cch tip cn mi. Nu lm tt th hi vng ng gp c nhng bi hc qu gi cho khoa hc dy ting ca Vit Nam. Chng ti c bit d n trin khai kh chu o v ng vi mt quy trnh thc nghim: nghin cu l lun - kho st thc trng - xy dng tng - trng cu kin - xy dng chng trnh - bin son sch gio khoa - bi dng gio vin - dy thc nghim - t chc kim tra v nh gi. Tuy nhin, yu cu v cht lng ca tng vic lm c th chng ti cha c iu kin xem xt. Sp ti, ngnh gio dc v o to s trin khai din hp vic dy ting Jrai nh mt chuyn ng. Chng ti hi vng s nhn c d n dy ch Thi nhng kinh nghim b ch.

   

Back


© Highland Education Development Organisation (HEDO) 2001
4 Trinh Hoai Duc, Hanoi, Vietnam
Tel: +84 4 7345292 / 7345293, Fax: +84 4 7345293
Email hedo@fpt.vn